اللهم کن لولیک الحجة بن الحسن صلواتک علیه و علی آبائه فی هذه الساعة و فی کل ساعة ولیا و حافظا و قائدا و ناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا
جمعه ٢٩ تير ١٣٩٧

طلبه باید راه را با معرفت و علم و یقین انتخاب کند و با معرفت و علم و یقین هم آن را ادامه دهد.
 
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 4702
 بازدید امروز : 113
 کل بازدید : 1256071
 بازدیدکنندگان آنلاين : 8
راه های درمان نگاه (از نگاه آیات و روایات)

راه های درمان نگاه (از نگاه آیات و روایات)

 سید جواد حسینی

در جامعه غرب فاجعه بزرگی رخ داد كه زن به «توپی شهوانی» تبدیل شد كه هر لحظه میان نگاه شهوانی هزاران مرد شهوت ران دست به دست می گردد. (اسلام و ارضای غریزی جنسی، محمدرضا امین زاده، انتشارات در راه حق، 1377، ج1، ص7) این فرهنگ ناروا كم كم در جامعه های دیگر از جمله جامعه اسلامی نیز نفوذ كرده است به گونه ای كه چشم چرانی به صورت یك بیماری برای عده ای درآمده است كه گاه درمان آن مشكل می نماید در این نوشتار، به صورت اختصار به دنبال این مطلب هستیم كه چگونه چشم چرانی و نظربازی را باید درمان كرد.

1. دوری از صحنه های محرك زا

انسانها خصوصا جوان برای گرفتار نشدن به دام چشم چرانی از انواع محرك ها و تهیج ها دوری كنند، تماشای صحنه های تحریك آمیز مانند فیلم و عكس، خواندن داستان های تهییج كننده و برخوردهای آزاد و بی حد و مرز دختر و پسر زمینه چشم چرانی و نظربازی را فراهم می كند (ر.ك مجله صباح، 2و3، 1381، ص46، ارضای غریزه جنسی، همان، نقص ص 5)، برای گرفتار شدن و یا ادامه نیافتن نظربازی از چنان صحنه هایی پرهیز شود.

2. بستن چشم

چشم اگر آزاد هر صحنه را دید، با انتقال آن به مغز و دل، مرتب قوه شهوانی انسان را تحریك می كند كه به نگاه خویش ادامه دهد. دومین گام در مسیر درمان چشم بازی این است كه در حد امكان از دیدن چهره زنان و صحنه های محرك بدن زن پرهیز شود خود نگاه نكردن و یا كم نگاه كردن زمینه ترك این عادت شوم را فراهم می كند.

لذا قرآن كریم می فرماید: «قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم ذلك ازكی لهم إن الله خبیر بما یصنعون و قل للمؤمنات یغْضُضْنَ من ابصارهن و یحفظن فروجهن و لایبدین زینتَهُنّ الا ما ظهر منها؛ به مؤمنان بگو چشم های خود را (از نگاه به نامحرمان) فرو گیرند و عفاف خود را حفظ كنند این برای آنان پاكیزه تر است. خداوند از آن چه انجام می دهند آگاه است و به زنان با ایمان بگو چشم های خودرا (از نگاه هوس آلود) فروگیرند و دامان خویش را حفظ كنند و زینت خود را، جز آن مقدار كه نمایان است آشكارننمایند».1 در این آیه به صراحت دستور داده شده كه زن و مرد از نگاه های هوس آلود پرهیز نمایند. خالی از لطف نیست كه شأن نزول این آیه را ذكر كنیم.

در شأن نزول آیه فوق از امام باقر(علیه السلام) ‌نقل شده است كه: جوانی از انصار در مسیر خود با زنی رو به رو شد جهره آن زن، نظر آن جوان را به خود جلب كرد و چشم خود را به او دوخت هنگامی كه زن گذشت جوان همچنان با چشمان خود او را بدرقه می كرد در حالی كه راه خود را ادامه می داد تا این كه وارد كوچه تنگی شد و باز همچنان به پشت سر خود نگاه می كرد ناگهان صورتش به دیوار خورد و تیزی استخوان یا قطعه شیشه ای كه در دیوار بود صورتش را شكافت! هنگامی كه زن گذشت (و از چشم او ناپدید شد) جوان به خود آمد ودید خوناز صورتش جاری است و به لباس و سینه اش ریخته! (سخت ناراحت شد) با خود گفت به خدا سوگند من خدمت پیامبر(صلی الله علیه و آله) می روم و این ماجرا را بازگو می كنم، هنگامی كه چشم رسول خدا(صلی الله علیه و آله) به او افتاد، فرمود چه شده است؟ جوان ماجرا را نقل كرد، دراین هنگام آیه فوق نازل شد2، علی(علیه السلام) نیز فرمود: «نعم صارِفُ الشهوات غَضُّ الابصار؛ چشم پوشی از نگاه بهترین عامل بازداری از شهوت است.»3

برای كنترل نگاه حتی خوب است از نگاه به لباس زیر زنان پرهیز شود: «فإن قَدَرتْ أن لاتَنْظُر الی ثَوبِ المرأةِ التی لاتحلُّ لك فَافْعل؛ اگر توان داری به جامه زنی كه برای تو حلال نیست نگاه نكنی، نگاه نكن».4

 3. توجه به زیان های دنیوی و آخرتی نگاه

در بخش ضررهای روانی و اجتماعی نگاه، زیان های این عادت زشت بیان شد كه چشم چرانی عامل ناراحتی اعصاب و حسرت دائمی است 5 و سبب تهییج شهوات و ورود در محرمات و فساد می شود.6

و در زیان اخروی آن همین بس كه رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «هر كس چشم را از نگاه حرام و هوس آلود پر كند خداوند در روز قیامت آن را از آتش پر می نماید، مگر توبه كند و ازن راه (نادرست) باز گردد.»7 و به قول یكی از نویسندگان: «نگاه به نامحرم در این دنیا نیز با شعله ور شدن آتش شهوت انسان را در فساد و تباهی غوطه ور می سازد.»8انسان عاقل به این زیانها توجه كند از نگاه حرام و چشم بازی پرهیز می كند.

 4. توجه به فوائد ترك گناه

به همان اندازه كه نگاه به نامحرم و چشم چرانی ضرر و زیان دارد، بیشتر از آن چشم پوشی و نادیدن صحنه های حرام، پاداش و ثواب دارد.

علی(علیه السلام) فرمود: «غُضّوا أبصاركم تَرَوْنَ العَجَائِب؛ چشم های خود را فرو بندید تا عجاب (عالم معنی) را مشاهده كنید.»9 و حضرت صادق(علیه السلام) فرمود: «من تركها لله لا لغیره أعْقَبَهُ الله ایمانا یجد طعمه؛ كسی كه نگاه (به نامحرم) را ترك گوید برای خدا نه غیر خدا بدنبالش خدا شیرینی ایمان را به او می چشاند».10 و قرآن هم می فرماید: «ذلك ازكی لهم؛ این (نگاه نكردن) پاكیزه تر است برای آنان».11

 5. حاضر و ناظر دانستن خداوند

از علی(علیه السلام) سؤال شد كه چگونه می توان از حرام چشم فرو بست؟ در پاسخ فرمود: «بالخُمُودِ تَحْتَ سُلْطانِ المُطَّلعِ علی سِتْرِك؛ با اطاعت و فرمان برداری از سلطانی كه مطلع بر اعمال مخفی توست».12 از بهترین راه های چشم از حرام حاضر و ناظر دانستن ناظر آگاهی است كه بر همه اعمال آشكار و نهان ما احاطه دارد و از سر ضمیر، مطلع است و هم اوست كه فردای قیامت حسابرسی و حاكم است.

خداوند در قرآن می فرماید: «تَعلمُ خائِنَة الاَعین؛ خدا از خیانت چشم ها آگاه است.» و در حدیثی در تفسیر آیه می خوانیم: «منظور نگاهی است كه شخص، در حال نگاه وانمود كند كه نگاه نمی كند، خدا از این نگاه (آلوده) نیز با خبر است.»13

 

و در ضمن آیه كه فرمان به فرو بستن چشم ها داده می فرماید: «إن الله خبیر بما یصنعون؛ خداوند از آنچه انجام می دهند آگاه است.» این جمله اشاره به این می تواند باشد كه برای عمل كردن به این دستور به این نكته توجه شود كه خداوند از رفتار انسان خبر دارد.

6. راه حل دیگر

علی(علیه السلام) فرمود: «اذا رأی أحدكم إمرأة تعجبه فلیأت أهله، فإنّ عند اهله مثل ما أری و لایجعلن للشیطان الی قلبه سبیلا و لیصرف بصره عنها؛ هر گاه یكی از شما زنی را دید كه (جمال ... ) او شما را به تعجب وا داشت (و جذب كرد) پس نزد همسرش آید كه همان را در او می یابد و نباید (با نگاه و ادامه آن) برای شیطان بر خود راهی قرار دهد و باید چشم خود را از آن برگرداند».

«فإن لم تكن له زوجة فلیصل ركعتین و یحمد الله كثیرا و یصلی علی النبی و آله ثم یسأل الله من فضله فإنّه یبیحه له برأفته ما یغنیه؛ پس اگر همسری برای او نبود دو ركعت نماز گذارد و فراوان خدا را ستایش كند و بر نبی و‌ آلش صلوات بفرستد آن گاه از فضل الهی درخواست كند (كه همسری نصیب او نماید) پس خداوند با مهربانی خود چیزی را برای او مباح می كند كه بی نیازش كند.»14

7. نگاه نكنند تا نگاه نكنند!

بین رفتارهای انسان ها و جز او عكس العمل های آن رابطه مستقیمی وجود دارد از جمله عكس العمل های مسائل ناموسی است. اگر خدای نكرده كسی به ناموس كسی خیانت و اهانت كرد به ناموس او خیانت و اهانت می شود، اگر كسی به ناموس دیگران با دید حرام و چشم چرانی نظر كرد، به ناموس او به این دید نظر می شود. بزرگی می گفت: همسرم به من گفت تو در كوچه و خیابان به ناموس دیگران نگاه و نظر نمی كند، گفتم: از كجا می دانی، گفت: چون هیچ گاه نامحرم به من نگاه و نظر نمی كند. این مسأله هم در منابع دینی هم ریشه دارد.

پی نوشت ها:

  1. نور، آیات 30-31.
  2. وسائل الشیعه، حر عاملی، ج 14، ص 139، بیروت؛ تفسیر نمونه، مكارم شیرازی، دارالكتب الاسلامیه، 1370، ص 436.
  3. محدی ری شهری، میزان الحكمه، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ج 1، ص 72.
  4. منتخب میزان الحكمه، ص 230، ح 2749.
  5. میزان الحكمه، همان، ج 10، ص 71.
  6. همان، ج 10، ص 74.
  7. همان، ج 10، ص 77.
  8. آئین همسرداری، ابراهیم امینی، تهران، انتشارات اسلامی، 1377، ص 281.
  9. منتخب میزان الحكمه، ج 1، ص 504، ح 6137.
  10. همان، ص 504، ح 6141.
  11. نور، آیه 30.
  12. میزان الحكمه، همان، ج 10، ص 81، ح 20300 و ترجمه المیزان، ج 13، ص 6326
  13. میزان الحكمه، ج 10، ص 76.
  14. منتخب میزان الحكمه، ج 1، ص 505، ح 6146.

با اندکی اصلاح و ویرایش، به نقل از:

http://porseman.org/showarticle.aspx?id465=

اين اصطلاحات هر چه زيادتر شود، اگر با تهذيب و تقوى همراه نباشد، به ضرر دنيا و آخرت جامعه مسلمين تمام مى‏شود... علم توحيد هم اگر با صفاى نفس توأم نباشد، وبال خواهد بود.

اوقات شرعی